{"id":1289,"date":"2023-12-22T13:55:46","date_gmt":"2023-12-22T13:55:46","guid":{"rendered":"http:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/?p=1289"},"modified":"2024-01-04T14:01:52","modified_gmt":"2024-01-04T14:01:52","slug":"cumhuriyet-ve-egitim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/cumhuriyet-ve-egitim\/","title":{"rendered":"Cumhuriyet ve E\u011fitim"},"content":{"rendered":"\n<p>1892 Yunan Sava\u015f\u0131, 1911 Trablus Sava\u015f\u0131, 1912 Balkan Sava\u015f\u0131, 1914- 1918 B\u00fcy\u00fck Harp, 1920-1922 Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 memleketin gelir kaynaklar\u0131n\u0131 kurutmu\u015f, ekonomisini harap etmi\u015f. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir manzara var Cumhuriyet kurulmadan \u00f6nce.<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kemal, Ankara\u2019da yeni devletin kurulu\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 yaparken cephede sava\u015f\u0131n en yo\u011fun g\u00fcnlerinde, 1921 Temmuz\u2019unda, Ankara\u2019da Maarif Kongresi\u2019ni topluyor. E\u011fitim \u0130stiklal Harbi\u2019nden daha \u00f6nemlidir mesaj\u0131n\u0131 veriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fitim sava\u015f\u0131 kazan\u0131lmazsa silahl\u0131 harp ge\u00e7ici bir galibiyet sa\u011flayacakt\u0131r. Kongre yap\u0131l\u0131yor, hem de kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar i\u00e7erisinde. Hakimiyet-i Mill\u00eeye Gazetesi\u2019nin 17.7.1921 tarihli say\u0131s\u0131nda Kongreye kad\u0131n ve erkek \u00f6\u011fretmenlerin kar\u0131\u015f\u0131k kat\u0131lmalar\u0131 \u00fczerine, o zamanki Maarif Vekiline kar\u015f\u0131 sert ele\u015ftiriler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu y\u00fczden d\u00f6nemin e\u011fitim bakan\u0131n\u0131n g\u00f6revden \u00e7ekildi\u011fi yaz\u0131yor. Bunu haber alan Mustafa Kemal, gelecek toplant\u0131ya kad\u0131n ve erkek \u00f6\u011fretmenlerin gene birlikte kat\u0131lmalar\u0131 konusunda talimat veriyor. Yani her bak\u0131mdan zor bir d\u00f6nem<\/p>\n\n\n\n<p>1923 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ilan edildi\u011finde Ankara\u2019da T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nin elektri\u011fi bile yok ve yandaki bir lokantadan mesai saatleri i\u00e7inde \u00f6d\u00fcn\u00e7 veriliyor. Bakan \u00e7ok uzak bir mahalleden bakanl\u0131\u011fa y\u00fcr\u00fcyerek geliyor. M\u00fcste\u015far da, \u00f6zel kalem m\u00fcd\u00fcr\u00fc de bakan\u0131n kendisi. O zaman ki ad\u0131yla Maarif Vekaleti\u2019nin Bakan\u2019dan ba\u015fka bir memuru yok. Bakanl\u0131k Ankara Ulus\u2019ta bir evin tek odas\u0131na s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>1923 y\u0131l\u0131nda kurulan yeni Cumhuriyet memlekette ka\u00e7 okul oldu\u011funu bile bilmiyor. N\u00fcfusumuzun ka\u00e7 oldu\u011funu, ancak 1926 n\u00fcfus say\u0131m\u0131nda \u00f6\u011frenmi\u015fiz. Halk\u0131n %6\u2019s\u0131 okur-yazar. Bunlar da Bat\u0131 Anadolu\u2019da toplanm\u0131\u015f. Tokat Milletvekili Mustafa Bey, TBMM\u2019 inde konu\u015fuyor: \u201cBenim sanca\u011f\u0131m\u0131n n\u00fcfusu 100 bin k\u00fcsurdur. Burada okur-yazar iki ki\u015fi bile yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>Memleketteki 46.000 k\u00f6y\u00fcn % 98\u2019i okulsuz. 70.000 \u00f6\u011fretmene ihtiya\u00e7 var. mevcut imkanlarla her k\u00f6y\u00fcn, tek \u00f6\u011fretmenli bir okula kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 300 y\u0131l beklemek gerekiyor. \u0130lkokullar\u0131n ve sanat okullar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmenlerine muntazam maa\u015f verilemiyor. Cumhuriyetin ilk on y\u0131l\u0131 i\u00e7inde 5400 k\u00f6y okulu yapabilmi\u015f ve bunlar\u0131n hepsi n\u00fcfusu 400 den fazla olan k\u00f6ylerde kurulmu\u015f. Geriye kalan 26 bin k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yde tek bir okul bile yap\u0131lamam\u0131\u015f. \u00d6\u011frencilerin yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131fl\u0131 ilkokulu bile bitirmekte zorlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan ba\u015fka, ilk on y\u0131l\u0131 i\u00e7inde Cumhuriyet, D\u00fcyun-u Umumiye ile yabanc\u0131 devletlerin eline ge\u00e7en gelir kaynaklar\u0131n\u0131 geri almak i\u00e7in ciddi harcamalar yapm\u0131\u015f. T\u00fct\u00fcn Rejisi 4.000.000 Franga, \u0130stanbul R\u0131ht\u0131mlar \u0130daresi 40.000.000 Franga, Ayd\u0131n Demiryollar\u0131 2.000.000 \u0130ngiliz Liras\u0131na yabanc\u0131 \u015firketlerden sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f, yani bizim mal\u0131m\u0131z olmu\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci Be\u015f Y\u0131ll\u0131k Plan\u2019\u0131n sonunda k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyecek bir tekstil sanayi, kimya sanayi, demir \u00e7elik sanayii kurulmu\u015f. 1930\u2019lu y\u0131llar esnas\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, end\u00fcstrile\u015fme alan\u0131nda Japonya\u2019dan sonra d\u00fcnyada ikinci olmu\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u201cSilahlar\u0131yla oldu\u011fu gibi kafas\u0131yla da sava\u015fmak zorunda olan ulusumuzun birincisinde g\u00f6sterdi\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ikincisinde de g\u00f6sterece\u011fine hi\u00e7 ku\u015fkum yoktur\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131&nbsp; e\u011fitim sistemine y\u00f6n veriyor. (Beh\u00e7et Kemal \u00c7a\u011flar, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn S\u00f6ylevleri, Ankara 1968, s 75.) Yay\u0131mlanan bir genelgede \u015fu ifadeler yer al\u0131yor: \u201c\u00c7ocuklar\u0131m\u0131zda riyaya, taassuba, sahtek\u00e2rl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 derin bir nefret uyand\u0131rmak ve onlar\u0131 en meden\u00ee bir ilm-i ahl\u00e2k mefkuresiyle te\u00e7hiz ederek T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin fedak\u00e2r, faziletli, Mill\u00eeyet\u00e7i ve tecedd\u00fctc\u00fc vatanda\u015flar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirmek vazifesiyle m\u00fckellefsiniz\u201d. (Hakimiyet-i Mill\u00eeye Gazetesi, 5.11.1924)<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz e\u011fitimi hakk\u0131nda konu\u015furken biraz ge\u00e7mi\u015ften hiza almak ve o g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131n\u0131 dikkate almakta yarar var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mustafa Kemal, Ankara\u2019da yeni devletin kurulu\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 yaparken cephede sava\u015f\u0131n en yo\u011fun g\u00fcnlerinde, 1921 Temmuz\u2019unda, Ankara\u2019da Maarif Kongresi\u2019ni topluyor. E\u011fitim \u0130stiklal Harbi\u2019nden daha \u00f6nemlidir mesaj\u0131n\u0131 veriyor. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,13],"tags":[],"class_list":["post-1289","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-all-posts","category-ziya-ogretmenin-perspektifi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1289"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1291,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions\/1291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}