Son zamanlarda en s\u0131k kullan\u0131lan kelimelerden biri de ki\u015fiselle\u015ftirme. E\u011fitimde ki\u015fiselle\u015fmeye ge\u00e7meden \u00f6nce t\u0131ptan bir \u00f6rnek vereyim: T\u0131pta ki\u015fiye \u00f6zel ila\u00e7 vermek m\u00fcmk\u00fcn ancak yap\u0131lm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomik de\u011fil. Ama yap\u0131lmas\u0131 gereken bu. Klinik farmakoloji alan\u0131n\u0131n inceleme alanlar\u0131ndan biri insanlar\u0131n bir ilaca verdikleri tepkideki bireysel farkl\u0131l\u0131klar. Canl\u0131 organizmalar\u0131n toksik kimyasallara kar\u015f\u0131 tepkisi birbirinden \u00e7ok farkl\u0131. O y\u00fczden her bireyin ilac\u0131n\u0131n \u015fahsa \u00f6zel i\u00e7eri\u011fi, kronobiyolojik olarak ilac\u0131 alma saati, ilac\u0131n ki\u015fiye \u00f6zel \u00fcretim tekni\u011fi gibi konular hen\u00fcz \u00e7ok uzak bir gelece\u011fin konusu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomik olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. \u00d6zetle ila\u00e7ta ki\u015fiselle\u015ftirme yap\u0131lam\u0131yor. Benzer sorunu olan herkese ayn\u0131 ila\u00e7 veriliyor.<\/p>\n\n\n\n
Gelelim e\u011fitime. Geli\u015fen teknolojiyle ki\u015fiselle\u015ftirme aras\u0131nda do\u011frusal ba\u011f kuruluyor. Teknoloji geli\u015fti\u011fi i\u00e7in ki\u015fiselle\u015ftirme m\u00fcmk\u00fcn diyorlar. Kitlesel e\u011fitime kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak Ed Tech g\u00f6steriliyor. Birincisi ki\u015fiselle\u015ftirme binlerce y\u0131ld\u0131r \u00f6\u011frencinin d\u00fczeyine g\u00f6re, ona \u00f6zel \u015fekilde zaten yap\u0131ld\u0131. Hepinizin bildi\u011fi icazet sistemi de buna bir \u00f6rnek. Mekanik ve dijital sistemlere gelince: Ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u00f6\u011frenme” \u00f6zellikle son on y\u0131lda e\u011fitim teknolojisi alan\u0131n\u0131n bir numaral\u0131 slogan\u0131 haline geldi. Ancak biliyorsunuz Ed Tech internetteki videolarla veya Zoom ile ba\u015flamad\u0131. \u00d6\u011frencilerin \u201ckendi h\u0131zlar\u0131nda ilerlemelerini\u201d sa\u011flayacak teknoloji fikri art\u0131k mitolojiye d\u00f6n\u00fc\u015fen Silikon Vadisi’nden de \u00e7\u0131kmad\u0131. Sidney Pressey’in mekanize pozitif peki\u015ftirme sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131ndan Skinner’\u0131n davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 zil kutusuna kadar pek \u00e7ok ki\u015fiselle\u015ftirme \u00e7abas\u0131 var tarihte. \u00d6rne\u011fin Skinner’\u0131n hecelemeyi \u00f6\u011freten makinesi Didak 101′ de Ed Tech \u00fcr\u00fcn\u00fc. Ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u00f6\u011fretim makinesi olarak ortaya konulan Skinner Kutusunu \u00f6\u011frenme psikolojisi derslerinden hat\u0131rlars\u0131n\u0131z.<\/a> II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00fcd\u00fcml\u00fc f\u00fczelerin kullan\u0131m\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in g\u00fcvercinleri e\u011fitme \u00f6nerisi de me\u015fhurdu. Bir sonu\u00e7 al\u0131namad\u0131, kapand\u0131. Ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u00f6\u011fretim ara\u00e7lar\u0131 \u201cAmerikan okullar\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z, bir \u015feyler yapmak gerekir\u201d diye propaganda yapan medyan\u0131n da deste\u011fiyle epeyce konu\u015fuldu.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcm bu s\u00f6ylediklerim teknoloji olmas\u0131n anlam\u0131na gelmiyor kesinlikle. Teknolojiye “hay\u0131r” veya \u201cevet\u201d demek kolayc\u0131l\u0131\u011fa ka\u00e7mak olur. Benim hay\u0131r dedi\u011fim \u015fey, \u00f6\u011frencinin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ve \u00f6zerkli\u011fini, \u00f6\u011fretmenin \u015fefkatini ve ilham\u0131n\u0131 desteklemek yerine, \u00f6\u011fretimi programlamak ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in tasarlanan t\u00fcm uygulamalar. Bu uygulamalar\u0131n dijital teknoloji olup olmamas\u0131 \u00f6nemli de\u011fil. K\u00e2\u011f\u0131t, kalem teknolojisi i\u00e7in de ayn\u0131 \u015feyden bahsediyorum. Yeni teknolojilerin m\u00fckemmelli\u011fi \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclen e\u011fitimde de\u011fi\u015fim r\u00fczgarlar\u0131na biraz ihtiyatl\u0131 yakla\u015fmakta yarar var.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ocuklu\u011fumdan beri deterjan reklamlar\u0131nda m\u00fckemmel temizlik denir. M\u00fckemmelse yeni \u00fcr\u00fcn ne getiriyor 50 y\u0131ld\u0131r? Kaymaks\u0131z do\u011fal yo\u011furt, nas\u0131l do\u011fal oluyor? \u00c7evreye d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde zarar veren firmalar \u201cald\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u00fcr\u00fcnle bir \u00f6\u011frencinin e\u011fitimine katk\u0131da bulunuyorsunuz\u201d gaz\u0131yla nas\u0131l bir ar\u0131nma rit\u00fceli uyguluyorlar? Reklam firmalar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok strateji e\u011fitim etkinlikleri ve ara\u00e7-gere\u00e7lerinin, \u00fcr\u00fcnlerinin pazarlanmas\u0131nda da kullan\u0131l\u0131yor. Birka\u00e7 tane \u00f6rnek vereyim:<\/p>\n\n\n\n Mesela konusunda uzman olan ki\u015filerin, reklam\u0131 yap\u0131lan \u00fcr\u00fcn\u00fcn faydalar\u0131n\u0131 ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnlerden ayr\u0131\u015fan noktalar\u0131n\u0131 velilere, e\u011fitimcilere anlatmas\u0131; Di\u015f hekiminin bir di\u015f macununu \u00f6vmesi gibi. Bir ba\u015fka taktik, \u00fcr\u00fcn\u00fc kullanan s\u0131radan insanlar\u0131n reklam\u0131 yap\u0131lan \u00fcr\u00fcn\u00fcn kalitesi, \u00fcst\u00fcn \u00f6zellikleri hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015flerini belirtmesi \u015feklinde. Bir yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullanan \u00f6\u011frencinin benim i\u00e7in \u00e7ok yararl\u0131 demesi gibi. Kimi zaman \u00fcr\u00fcn tan\u0131t\u0131m\u0131nda \u00fcnl\u00fclerden de destek al\u0131nabiliyor. Alan\u0131nda me\u015fhur bir fenomen reklam\u0131 yap\u0131lan \u00fcr\u00fcn\u00fc kullanan t\u00fcketicinin kendisini \u00fcnl\u00fc ki\u015fiyle \u00f6zle\u015ftirmesini sa\u011flamay\u0131 hedefler. B\u00f6ylece t\u00fcketici \u00fcr\u00fcn\u00fc sat\u0131n almaya ikna edilir.<\/p>\n\n\n\n E\u011fitimin bir markete d\u00f6n\u00fc\u015fmesi e\u011fitimin de\u011fil marketin g\u00fcc\u00fcyle alakal\u0131 bir konu. Bebeklerin bile m\u00fc\u015fterile\u015ftirildi\u011fi bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz. E\u011fitsel olanla olmayan aras\u0131ndaki fark\u0131 anlamak \u00e7o\u011fu zaman imk\u00e2ns\u0131z. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar sa\u011fl\u0131k gibi bir konuda bile inan\u0131lmaz \u00e7eli\u015fkiler ta\u015f\u0131yor. Bilim her zaman kur\u015fun ge\u00e7irmez yelek gibi kullan\u0131l\u0131yor. Ancak normalin \u00f6tesinde hatalar da yapabiliyor. \u00d6rne\u011fin sigara sa\u011fl\u0131\u011fa yararl\u0131d\u0131r, tereya\u011f\u0131 zararl\u0131d\u0131r, sak\u0131n yumurta yemeyin, margarin bitkisel oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131, peynir kolesterole yol a\u00e7ar, besin piramidine uyun diyenler bilim insanlar\u0131yd\u0131. Erkekler k\u0131zacak ama \u00f6zellikle bilim adamlar\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Sa\u011fl\u0131kta yap\u0131lan e\u011fitim alan\u0131nda da yap\u0131ld\u0131. Moda teoriler ve kavramlar her y\u0131l podyumlara \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Ki\u015fiselle\u015ftirme kavram\u0131ndan \u00f6nce e\u011fitimin programla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, mekanikle\u015ftirilmesi, otomatizasyonu konular\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle dikkatle ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Ki\u015fiselle\u015ftirmeyi konu\u015fmadan \u00f6nce \u00f6\u011fretim programlar\u0131n\u0131n gereklili\u011fini konu\u015fmakta yarar var. Oysa biz hala \u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak yerine onu k\u0131smen de\u011fi\u015ftirmekten s\u00f6z ediyoruz. M\u00fcmk\u00fcn olsa \u00f6\u011fretim programlar\u0131 olmasa. T\u00fcm d\u00fcnyada \u00f6\u011fretim programlar\u0131 donuk, ge\u00e7mi\u015fe y\u00f6nelik ve herkese 40 numara ayakkab\u0131 diyen bir yakla\u015f\u0131ma sahip. Ustala\u015fm\u0131\u015f bir \u00f6\u011fretmene -ana \u00e7er\u00e7evesi hari\u00e7- m\u00fcfredat gerekmez. O duruma g\u00f6re, d\u00fczeye g\u00f6re, ki\u015fiye g\u00f6re s\u0131n\u0131f\u0131 okur ve o anda y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirebilir gidi\u015fat\u0131n. \u0130htiya\u00e7lara g\u00f6re \u015fekillendirir. Konular\u0131 de\u011fil \u00e7ocu\u011fu yeti\u015ftirmeye odaklan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ki\u015fiselle\u015ftirme kavram\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in kavram\u0131n ontolojisini ve epistemolojisini oturtmakta yarar var. Bir teknenin trol a\u011flar\u0131yla bal\u0131k s\u00fcr\u00fclerini avlamas\u0131yla bir bal\u0131k\u00e7\u0131n\u0131n oltayla bal\u0131k avlamas\u0131 aras\u0131ndaki fark \u00fczerinden ki\u015fiselle\u015ftirmeyi konu\u015fabiliriz. Her ikisinde de olan bal\u0131klara oluyor. Olta sanki daha masum g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Hem de \u201cki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f\u201d av. Trol a\u011f\u0131n\u0131 kitlesel e\u011fitime, oltayla avlanmay\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f e\u011fitime benzetmeye \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m. Oltay\u0131 tutan kim? Olta e\u011fitimde neyi temsil ediyor? Ya kanca ve ucundaki solucan ne anlama geliyor? Motivasyon kavram\u0131n\u0131n bununla bir ilgisi olabilir mi? Sorular bitmez ancak ki\u015fiselle\u015ftirme kavram\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten d\u00fc\u015f\u00fcnmekte yarar var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" E\u011fitimde ki\u015fiselle\u015fmeye ge\u00e7meden \u00f6nce t\u0131ptan bir \u00f6rnek vereyim: T\u0131pta ki\u015fiye \u00f6zel ila\u00e7 vermek m\u00fcmk\u00fcn ancak yap\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,13],"tags":[],"class_list":["post-1285","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-all-posts","category-ziya-ogretmenin-perspektifi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1285"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1300,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1285\/revisions\/1300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}