G\u00fcn\u00fcm\u00fczde her insan di\u011ferlerinden \u00fcst\u00fcn gelmesi gerekti\u011fine inand\u0131r\u0131l\u0131yor. \u201cDi\u011feri de\u011fil ben kazanmak zorunday\u0131m, ilk olmal\u0131y\u0131m, rekabet\u00e7i olmak zorunday\u0131m\u201d duygusu hakim. Bu duyguyu uyand\u0131rd\u0131ktan sonra \u201cB\u00f6yle bir anlay\u0131\u015f\u0131 desteklemek ve \u00f6ne \u00e7\u0131kman\u0131z\u0131 sa\u011flayacak de\u011fi\u015fim, inovasyon bizde. Bize gelin\u201d demek her \u015feyden \u00f6nce insan olmam\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel. Bir insan\u0131n elinden geldi\u011fi kadar insan olmas\u0131 muhte\u015fem bir \u015feydir. Bunun i\u00e7in bilimin yard\u0131m\u0131 gerekmez\u201d der Catherine Roberts. Okulda ya da evde bir \u00e7ocu\u011fa \u201cUmar\u0131m birincisindir\u201d demek su\u00e7 say\u0131lmal\u0131 asl\u0131nda. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fada sadece farkl\u0131l\u0131klar var, hiyerar\u015fi yok. Ba\u015far\u0131l\u0131 olmaya zorlamak, kendisini di\u011ferlerinden yal\u0131tmas\u0131n\u0131, ay\u0131rmas\u0131n\u0131, arkada\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmesini istemek anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6yle bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz ki ba\u015far\u0131y\u0131 y\u00f6netmek ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netmekten daha zor. \u00c7ok ba\u015far\u0131l\u0131 insan\u0131 y\u00f6netmek mi daha kolay yoksa ba\u015far\u0131s\u0131z insan\u0131 m\u0131? Neoliberal-kapitalist d\u00fczenin, e\u011fitimi i\u00e7ine soktu\u011fu rekabet olmadan da bir toplum in\u015fa edilebilir. Bir bilge der ki \u201cMaddi ba\u015far\u0131 hat\u0131rlamakla, manevi ba\u015far\u0131 unutmakla olur\u201d. Nas\u0131l dengeleyece\u011fiz? Bunun arkas\u0131nda bir ideoloji yat\u0131yor. \u0130nsan do\u011fas\u0131n\u0131n aleyhine \u00e7al\u0131\u015fan pragmatist bir ideoloji. Bu \u00e7\u0131karc\u0131 ideolojiyi kabul ettik mi ki di\u011ferlerini \u00e7elmeleyerek son h\u0131zla ko\u015fuyoruz. B\u00fcy\u00fck, b\u00fcy\u00fck, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar insanl\u0131\u011f\u0131 nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor? Do\u011fan\u0131n milyonlarca y\u0131ll\u0131k birikimini, uygarl\u0131klar\u0131n binlerce y\u0131ll\u0131k miras\u0131 250 y\u0131lda yok edildi. Ekolojik bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fan\u0131yor. 2050 y\u0131l\u0131nda y\u0131kanacak su bulamayan insanlar sadece silinerek temizlenmeye al\u0131\u015facaklar. Amazon ormanlar\u0131, canl\u0131 t\u00fcrleri, yerel k\u00fclt\u00fcrler hepsi ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor. Bizler milyarlarca kutucuktan olu\u015fan bir matrisin birka\u00e7 kutucu\u011funda de\u011fi\u015fim ad\u0131na \u00e7abalarken b\u00fcy\u00fck foto\u011frafta sahte bir uygarl\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnyay\u0131 nas\u0131l yok etti\u011fine tan\u0131k oluyoruz. \u201cSizin d\u00fc\u015f\u00fcnmenize gerek yok; Biz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz; zaten hepinizi hackleyece\u011fiz. Duyu organlar\u0131n\u0131zla beyniniz aras\u0131na girip ne g\u00f6rmeniz, ne duyman\u0131z, ne hissetmeniz gerekti\u011fini biz belirleyece\u011fiz. Size \u015fah damar\u0131n\u0131zdan daha yak\u0131n olma projemiz var; yeni tanr\u0131n\u0131z biziz; ve buna g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak, para vererek katk\u0131 sa\u011flayacaks\u0131n\u0131z\u201d diyorlar bir anlamda.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fc\u015f\u00fcnmemize pek gerek yok. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn! Bir derste \u00f6\u011fretmen zaten bildi\u011fi konular\u0131 belle\u011finden \u00f6\u011frencilere aktar\u0131yor. Belirli bir plan ve d\u00fczen i\u00e7inde aktar\u0131yor. D\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekiyor mu? Hay\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc konu belle\u011finde zaten var. An\u0131msamas\u0131 yeterli. \u00d6\u011frenci taraf\u0131na bakal\u0131m: Ne yap\u0131yor? \u00d6\u011fretmenin anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 belle\u011fine al\u0131p s\u0131navda tekrar ediyor. S\u0131navda hat\u0131rlayan ba\u015far\u0131l\u0131 oluyor. D\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekiyor mu? Hay\u0131r. Ama bu s\u00fcrecin sonunda ba\u015far\u0131l\u0131 olanlar ve ba\u015far\u0131s\u0131z olanlar var. Neye g\u00f6re? Belle\u011fe g\u00f6re. Soru \u00e7\u00f6zme kal\u0131p, \u015fablon ve tekniklerine g\u00f6re. Her s\u0131n\u0131fta \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnme performans \u00f6l\u00e7er\u201d makinesi olsa ve ders sonunda \u201cbu s\u0131n\u0131fta hangi geni\u015flik ve derinlikte d\u00fc\u015f\u00fcnme ger\u00e7ekle\u015fti?\u201d sorusunun yan\u0131t\u0131n\u0131 verse mesela. Ne olur sizce? <\/p>\n\n\n\n
\u00c7ok t\u00fcketilen kelimelerden biri olan ilham kelimesini ele alal\u0131m \u015fimdi de. Ba\u015far\u0131yla ve yarat\u0131c\u0131l\u0131kla beraber en \u00e7ok kullan\u0131lan kelime ilham.<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7ekten ilham\u0131n b\u00fcy\u00fcs\u00fc alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mi, yoksa t\u00fcketilecek kelimeler listesinde oldu\u011fu i\u00e7in mi bu kadar s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131l\u0131yor bilmiyorum. \u0130\u00e7inde \u00e7ocuklara olan tutkunun ate\u015fi yanmayan birisi ilham verebilir mi? Her \u015feyden \u00f6nce ilham okulda rastlanan bir \u015fey midir? Ni\u00e7in b\u00fct\u00fcn ilham \u00fcr\u00fcn\u00fc yarat\u0131c\u0131 eserler \u00fcniversitelerin, okullar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, ayk\u0131r\u0131 ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 reddeden insanlar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm d\u00fcnyada \u00fcniversiteler, okullar kurumsal oland\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc okul, bi\u00e7imlendirendir. \u0130lham sessizlikte ortaya \u00e7\u0131kar, g\u00fcr\u00fclt\u00fcde de\u011fil. \u00c7ocu\u011fun memurla\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131flarda ilham olabilir mi? Ba\u015far\u0131n\u0131n mutlak de\u011fer olarak oda\u011fa al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 toplumda ilham verici olman\u0131n +1 \u00f6zellik olarak yans\u0131t\u0131lmas\u0131 olsa olsa sahte ilhama yol a\u00e7ar. \u0130lham mesaide \u00e7\u0131kmaz. \u0130lham uykunun d\u0131\u015f\u0131nda, ger\u00e7e\u011fin ucunda, g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc kapad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ortaya \u00e7\u0131kar. Bug\u00fcn\u00fcn insan\u0131 kendisine o kadar yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f ki, ilham\u0131 getirecek olan kendi kendisiyle ba\u015f ba\u015fa kalmaya bile cesaret edemiyor. Yaln\u0131z kal\u0131nca hemen telefon, televizyon, m\u00fczik, yemek, konu\u015fmak gibi \u015feylere s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor. Yani kendisiyle yaln\u0131z kalmaktan korkuyor \u00e7a\u011fda\u015f insan… G\u00f6z\u00fcn\u00fc kapat\u0131p kendisiyle ba\u015f ba\u015fa kalmaya cesareti olmayan insan…<\/p>\n\n\n\n
\u00d6\u011fretmenlik t\u00fcm d\u00fcnyada ilham\u0131 konuk edemeyecek kadar profesyonelle\u015ftirildi. \u00d6\u011fretmenler e\u011fitim tarihinin y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yan, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z binlerce kavram ve terimi s\u0131rtlanan, ge\u00e7im kavgas\u0131yla me\u015fgul, s\u0131n\u0131fta iktidar kurmaya \u00e7al\u0131\u015fan profesyoneller haline getirildi. T\u00fcm d\u00fcnyada \u00f6\u011fretmenin i\u015fini ve i\u015flevini herkes didikliyor ve bir par\u00e7as\u0131n\u0131 elinden alarak h\u00fckm\u00fcn\u00fc zay\u0131flat\u0131yor. Sonra da su\u00e7 \u00f6\u011fretmene at\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Zaman\u0131nda Hindistan\u2019daki Tac Mahal\u2019i yapt\u0131ran \u015eah Cihan, o\u011flu Orangzeb taraf\u0131ndan devrilmi\u015f ve her t\u00fcrl\u00fc konforun oldu\u011fu bir sarayda hapsedilmi\u015fti. Orangzeb babas\u0131n\u0131 \u00fczmemek i\u00e7in ne isterse yerine getiriyordu. Ama \u015eah Cihan tek bir \u015fey istedi; \u201cBana otuz \u00e7ocuk verin, onlara e\u011fitim vereyim\u201d dedi. O\u011flu kabul etti ve \u015eah Cihan\u2019a otuz \u00e7ocuk yolland\u0131. O tekrar imparator olmu\u015ftu i\u015fte. H\u00fckmetme ihtiyac\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar \u00fczerinde gideriyordu. Kar\u0131\u015fan yoktu.<\/p>\n\n\n\n
Bir \u00f6\u011fretmen, \u00f6\u011fretmenli\u011fin kendi \u00f6\u011frenme ve olgunla\u015fma yolculu\u011fu oldu\u011funu i\u00e7selle\u015ftirmesine izin verilmiyorsa o h\u00fckmeden bir memurdur. Bu t\u00fcr memurun ilham vermeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 zaten beklenmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilham, verilmez al\u0131n\u0131r. \u0130lham, i\u00e7ten d\u0131\u015fa do\u011fru bir eylemdir, etkinlik de\u011fildir. D\u0131\u015fardan i\u00e7eri verilebilen bir nesne hi\u00e7 de\u011fildir. S\u00f6yler misiniz l\u00fctfen; Bir \u00e7ocuk mu daha fazla ilham vericidir, yoksa bir \u00f6\u011fretmen mi? \u00c7ocuk g\u00f6zlerinin oldu\u011fu bir yerde, daha ba\u015fka ilham verici bir \u015fey olabilir mi? Sadece, tutkunun yak\u0131c\u0131 alevini hisseden bir \u00f6\u011fretmen ilham verebilir. Ne var ki \u00f6\u011fretmeni tutkudan uzakla\u015ft\u0131rman\u0131n bin bir yolunu in\u015fa etmekle me\u015fgul\u00fcz.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcheylan Equus adl\u0131 tiyatro eserinde Dr. Dysart \u015f\u00f6yle diyor: Bir psikolog tutkuyu yok edebilir ama bir tutkuyu asla yaratamaz. Arada \u201ckim kimi tedavi etmekte\u201d diye de soruyor kendi kendine. \u0130lham y\u00fcrekte ya\u015far. Sadece \u00fcretmenin tad\u0131na bakm\u0131\u015f biri ilhamdan s\u00f6z edebilme ihtimaliyle kar\u015f\u0131la\u015fabilir. D\u00fcnyadaki okullar\u0131n ilham verebilece\u011fi fikri kocaman bir ill\u00fczyon. Hitlerin otobiyografisinde s\u00f6yledi\u011fi \u00e7ok \u00f6nemli ancak de\u011fersiz bir s\u00f6z var. Der ki Hitler; hakikat s\u0131k\u00e7a tekrar edilen ve bu sayede, bir yalan oldu\u011fu unutulmu\u015f olan bir yaland\u0131r. \u0130lham\u0131n bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya e\u011fitim sistemleriyle ili\u015fkilendirilmesi b\u00f6yle bir ill\u00fczyon. \u0130lham okula sadece tutkulu bir \u00f6\u011fretmenin y\u00fcre\u011finde gizlice girebilir. Onu sadece \u00e7ocuk y\u00fcrekleri g\u00f6rebilir, ba\u015fkalar\u0131 de\u011fil…<\/p>\n\n\n\n
Bunun i\u00e7in ihtiyac\u0131m\u0131z olan tek \u015fey \u00f6\u011fretmenin \u00f6\u011fretmen olmas\u0131n\u0131n yollar\u0131n\u0131 a\u00e7mak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde her insan di\u011ferlerinden \u00fcst\u00fcn gelmesi gerekti\u011fine inand\u0131r\u0131l\u0131yor. \u201cDi\u011feri de\u011fil ben kazanmak zorunday\u0131m, ilk olmal\u0131y\u0131m, rekabet\u00e7i olmak zorunday\u0131m\u201d duygusu hakim. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,13],"tags":[],"class_list":["post-1283","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-all-posts","category-ziya-ogretmenin-perspektifi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1283"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1283\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1284,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1283\/revisions\/1284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/onceogretmenvakfi.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}